Mediacja podczas choroby lub konfliktu w pracy: jakie masz prawa jako pracownik w Holandii
Jesteś na zwolnieniu chorobowym, albo w pracy zrobiło się napięcie, którego nie da się już dłużej ignorować. Lekarz zakładowy (bedrijfsarts) wspomina w pewnym momencie słowo mediacja. Co dalej? Dla wielu polskich pracowników w Holandii to moment, w którym pojawia się niepewność. Co właściwie oznacza mediacja? Czy musisz w niej uczestniczyć? Kto za nią płaci? I czy sam możesz wybrać mediatora, czy decyduje o tym pracodawca?
Te pytania słyszymy w Harmonia Consult bardzo często, i to nie bez powodu. Holenderskie prawo pracy jest skomplikowane nawet dla samych Holendrów, a co dopiero, gdy trzeba je zrozumieć w drugim języku, w dodatku w sytuacji, gdy nie czujesz się najlepiej albo jesteś w konflikcie z pracodawcą. W tym artykule wyjaśniamy jasno, jak wygląda mediacja podczas choroby i konfliktu w pracy w Holandii oraz jakie prawa przysługują Ci jako pracownikowi.
Mediację w Holandii najczęściej zaleca lekarz zakładowy, gdy zwolnienie chorobowe jest związane z konfliktem w miejscu pracy. Zdarza się to częściej, niż mogłoby się wydawać. Ktoś zgłasza się na zwolnienie z powodu objawów stresowych, a już podczas pierwszej wizyty okazuje się, że od dłuższego czasu trwa napięcie z przełożonym albo współpracownikiem. W takich sytuacjach samo leczenie medyczne nie wystarczy, bo problem tkwi częściowo w relacji zawodowej.
Lekarz zakładowy nie ocenia, kto ma rację w konflikcie, i nie do tego jest uprawniony. To, co może zrobić i co często robi, to zalecenie wspólnego spotkania z niezależnym mediatorem, żeby konflikt się nie przeciągał, a zwolnienie chorobowe nie trwało dłużej niż to konieczne. Takie zalecenie zazwyczaj znajduje się w raporcie reintegracyjnym albo pada ustnie podczas wizyty.
Warto wiedzieć: to zalecenie nie jest dla pracodawcy dobrowolne. Jeśli lekarz zakładowy zaleca mediację, a pracodawca nic z tym nie robi, może to zostać uznane przez UWV za niewywiązanie się z obowiązków reintegracyjnych. To samo dotyczy Ciebie jako pracownika. Jeśli bez uzasadnionego powodu odmówisz udziału w rozsądnej propozycji mediacji, może to mieć wpływ na dalszą wypłatę wynagrodzenia podczas choroby. Współpraca w tym procesie leży więc w interesie obu stron, w tym Twoim.
Sam wybierasz mediatora
To chyba najważniejszy punkt całego artykułu, więc powiemy to wprost: jako pracownik nie musisz zgadzać się na mediatora zaproponowanego przez pracodawcę. W Holandii mediacja opiera się na zasadzie dobrowolności i równości stron, a ta zasada obowiązuje już od momentu wyboru osoby prowadzącej mediację.
W praktyce to często pracodawca jako pierwszy proponuje mediatora, po prostu dlatego, że to dział HR albo przełożony podejmuje inicjatywę. Wielu pracowników zakłada wtedy, że musi zaakceptować tę osobę. To nieprawda. Możesz zaznaczyć, że wolisz pracować z innym, wybranym przez siebie mediatorem, a odpowiedzialny pracodawca powinien się na to zgodzić. Chodzi przecież o to, żeby obie strony miały zaufanie do całego procesu. Mediator, przy którym czujesz się niepewnie od samego początku, albo co do którego masz wrażenie, że jest bliżej związany z pracodawcą, nie jest dobrym punktem wyjścia do uczciwej rozmowy.
Jeśli nie uda Wam się dojść do porozumienia w sprawie wyboru mediatora, w tej kwestii może pośredniczyć również lekarz zakładowy albo UWV. W większości przypadków nie trzeba jednak posuwać się aż tak daleko: jasno uzasadniona prośba o innego mediatora rzadko bywa odrzucana bez rozmowy.
Kto płaci za mediację
To pytanie zadaje niemal każdy, i słusznie, bo mediacja potrafi być kosztowna. Dobra wiadomość jest taka, że mediacja wynikająca ze zwolnienia chorobowego i zalecenia lekarza zakładowego w zdecydowanej większości przypadków jest w całości opłacana przez pracodawcę. Wynika to bowiem z obowiązku reintegracyjnego pracodawcy, uregulowanego w ustawie Wet verbetering poortwachter. Pracodawca jest prawnie odpowiedzialny za właściwą reintegrację pracownika, a mediacja, która się do tego przyczynia, jest częścią tego obowiązku.
Zazwyczaj nie musisz więc sam płacić za mediację, która wynika z zalecenia lekarza zakładowego podczas choroby. Jeśli chcesz skorzystać konkretnie z mediatora, który nie jest standardowo proponowany przez Twojego pracodawcę, na przykład dlatego że zależy Ci na polskojęzycznym mediatorze, po prostu porozmawiaj o tym otwarcie z pracodawcą. W praktyce widzimy, że pracodawcy często się na to zgadzają, zwłaszcza gdy jest jasne, że dobra relacja między pracownikiem a mediatorem sprawia, że cały proces przebiega szybciej i skuteczniej.
Dlaczego język i kultura mają znaczenie w mediacji
Mediacja opiera się w całości na komunikacji. Musisz umieć wyrazić siebie, wychwycić niuanse, nazwać emocje, a przede wszystkim czuć, że jesteś w pełni rozumiany. To i tak niełatwe w ojczystym języku, a co dopiero, gdy rozmowę o wrażliwym konflikcie w pracy trzeba prowadzić po niderlandzku albo po angielsku, podczas gdy tak naprawdę chciałoby się to wszystko opowiedzieć po polsku.
W praktyce widzimy, że polscy pracownicy podczas mediacji prowadzonej w języku niderlandzkim często nieświadomie przemilczają pewne rzeczy. Nie dlatego, że nie potrafią ich wyrazić, ale dlatego, że znalezienie właściwego tonu i słów w drugim języku wymaga po prostu więcej wysiłku, zwłaszcza pod presją. A to właśnie te niuanse, ta nieco ostrzejsza formuła zdania czy poczucie, że coś tu się nie zgadza, są często kluczowe, żeby dobrze zrozumieć konflikt i skutecznie go rozwiązać.
Znaczenie ma też kultura. Sposób, w jaki nazywamy problem, jak bezpośrednio zwracamy się do przełożonego, co jest odbierane jako uprzejme, a co jako konfrontacyjne, różni się między Polską a Holandią. Mediator, który wyczuwa ten kontekst kulturowy, szybciej dociera do sedna konfliktu i pozwala uniknąć nieporozumień, które niepotrzebnie wydłużałyby cały proces.
W Harmonia Consult od lat wspieramy polskich pracowników w Holandii dokładnie w takich sytuacjach. Pomagamy zadbać o to, żeby trudną rozmowę można było prowadzić w języku, w którym czujesz się najpewniej, bez ryzyka, że coś zgubi się w tłumaczeniu. Jednocześnie doskonale znamy holenderskie prawo pracy i procedury reintegracyjne, dzięki czemu potrafimy pomóc Ci zrozumieć cały proces i przygotować się do niego, zarówno wobec pracodawcy, jak i wobec mediatora.
Bezpieczeństwo i zaufanie stawiamy na pierwszym miejscu. Mediacja działa tylko wtedy, gdy czujesz się na tyle swobodnie, żeby mówić otwarcie, bez obawy, że zostanie to później wykorzystane przeciwko Tobie. Zaczyna się to od możliwości rozmowy w Twoim języku, z osobą, która rozumie Twoją sytuację i pozostaje w pełni niezależna wobec obu stron.
Jesteś w trakcie zwolnienia chorobowego z narastającym konfliktem w tle, albo lekarz zakładowy zalecił już mediację? Skontaktuj się z nami. Chętnie i bezpłatnie porozmawiamy o Twojej sytuacji, przysługujących Ci prawach i możliwościach, w tym o wyborze mediatora, przy którym poczujesz się komfortowo.
Porozmawiajmy o Twojej sytuacji
Każda sytuacja wygląda inaczej, dlatego najlepiej omówić szczegóły bezpośrednio. Zostaw wiadomość poniżej, a odezwiemy się, żeby spokojnie przejść przez Twoje prawa i możliwości, w tym opcję rozmowy z mediatorem w Twoim języku. Konsultacja jest bezpłatna i niezobowiązująca.