Rijbewijs ingevorderd: wat nu? Stappenplan en termijnen (2026)

Heeft u professionele hulp nodig bij het terugkrijgen van uw rijbewijs in Nederland?

Rijbewijs ingevorderd: wat gebeurt er nu?

De politie heeft je rijbewijs ingenomen en stuurt het naar de officier van justitie. Die beslist binnen 10 dagen of je het rijbewijs terugkrijgt, of dat het langer wordt ingehouden. Vanaf het moment van invordering mag je niet meer rijden.

Veel mensen halen drie begrippen door elkaar. Dit is het verschil:

Invordering - beslist de politie. De politie neemt je rijbewijs direct in na een ernstige overtreding en stuurt het naar de officier van justitie.

Inhouding - beslist de officier van justitie. De officier van justitie besluit je rijbewijs te houden totdat je zaak voor de rechter komt of je een strafbeschikking krijgt.

Rijontzegging (OBM) - beslist de rechter of de officier van justitie. Dit is de straf zelf: je mag voor een bepaalde periode niet rijden. De tijd dat je rijbewijs al weg was, wordt hiervan afgetrokken.

De politie mag je rijbewijs onder andere invorderen als:

• je als ervaren bestuurder meer dan 1,3 promille alcohol in je bloed hebt (meer dan 570 microgram per liter uitgeademde lucht);
• je als beginnend bestuurder meer dan 0,8 promille hebt (meer dan 350 microgram);
• je weigert mee te werken aan een blaastest of bloedonderzoek;
• je 50 km/u of meer te hard rijdt (30 km/u of meer op een bromfiets) en je direct wordt aangehouden;
• je gevaarlijk rijgedrag vertoont.

Wanneer krijg je je rijbewijs terug?

De officier van justitie moet binnen 10 dagen na de dag van invordering beslissen. Beslist hij niet op tijd? Dan moet je je rijbewijs terugkrijgen. Let op: dit zijn 10 gewone dagen, geen werkdagen. Valt de tiende dag in het weekend of op een feestdag, dan schuift de termijn door naar de eerstvolgende werkdag.

Er zijn drie scenario's:

Scenario 1: je krijgt je rijbewijs terug. De officier van justitie stuurt het naar je op. Je mag weer rijden zodra je het rijbewijs in handen hebt, niet eerder. De zaak zelf is hiermee niet afgedaan: je kunt later nog een strafbeschikking of dagvaarding ontvangen.

Scenario 2: je rijbewijs wordt ingehouden. Je krijgt een brief waarin staat dat de officier van justitie je rijbewijs houdt tot de zitting. De zaak moet dan wel binnen een bepaalde termijn voor de rechter komen: binnen 6 maanden na de invordering bij een alcoholzaak. Bij een snelheidsovertreding geldt een kortere termijn van 4 maanden [VERIFY: termijn snelheidszaken art. 164 lid 6 WVW]. Wordt die termijn niet gehaald, dan krijg je je rijbewijs terug.

Scenario 3: er komt (ook) een CBR-traject. Dit staat helemaal los van de officier van justitie. Daarover verderop meer, want dit is het punt waar de meeste mensen de mist in gaan.

Belangrijk om te weten: de beslistermijn van 10 dagen betekent niet dat je binnen 10 dagen ook de brief in huis hebt. De brief van het Parket CVOM komt vaak later. Heb je na ongeveer twee weken nog niets gehoord, bel dan het CVOM.

Rijbewijs ingevorderd wegens alcohol

Bij alcohol lopen er bijna altijd twee procedures tegelijk: de strafzaak (boete, rijontzegging) en de CBR-procedure (cursus, onderzoek of schorsing). De hoogte van je promillage bepaalt wat er gebeurt.

• Ervaren bestuurder, 0,8 tot 1,0 promille (350-435 µg/l): boete en meestal een LEMA-cursus van het CBR (circa €625, eigen kosten). Je houdt je rijbewijs.
• Ervaren bestuurder, 1,0 tot 1,3 promille (435-570 µg/l): boete en een EMA-cursus (circa €1.000, eigen kosten). Je houdt je rijbewijs, maar de politie kan wel een melding doen bij het CBR.
• Ervaren bestuurder, vanaf 1,3 promille (570 µg/l): de politie vordert je rijbewijs in. Daarnaast legt het CBR een EMA-cursus op.
• Ervaren bestuurder, vanaf 1,8 promille (785 µg/l): invordering én een onderzoek alcohol door het CBR. Het CBR schorst je rijbewijs tijdens dit onderzoek.
• Beginnend bestuurder, 0,5 tot 0,8 promille (220-350 µg/l): boete en een LEMA-cursus. Je houdt je rijbewijs.
• Beginnend bestuurder, vanaf 0,8 promille (350 µg/l): de politie vordert je rijbewijs in. Het CBR legt een EMA-cursus op (bij 0,8 tot 1,3 promille).
• Beginnend bestuurder, vanaf 1,3 promille (570 µg/l): invordering én een onderzoek alcohol door het CBR, met schorsing van je rijbewijs.

Herhaling: ben je in 5 jaar twee keer aangehouden met alcohol op (minstens één keer 0,5 promille of meer), dan volgt een EMA, ook bij lagere promillages.

Je bent beginnend bestuurder in de eerste 5 jaar na het behalen van je rijbewijs (7 jaar als je je rijbewijs vóór je 18e haalde).

Goed om te weten: het alcoholslotprogramma bestaat niet meer. Het CBR legt deze maatregel al jaren niet meer op. Kom je oude artikelen tegen die het alcoholslot noemen, dan is die informatie verouderd.

Rijbewijs ingevorderd wegens te hard rijden

Rijd je 50 km/u of meer te hard en word je staande gehouden, dan vordert de politie je rijbewijs in. Op de bromfiets ligt die grens bij 30 km/u te hard. Word je geflitst zonder staandehouding, dan volgt geen invordering, maar wel een boete of dagvaarding.

Bij een eerste keer en een overschrijding net boven de grens krijg je je rijbewijs vaak na de beslissing van de officier van justitie terug, in afwachting van de zitting. Bij zeer hoge snelheden of herhaling houdt de officier van justitie het rijbewijs meestal in. Elke situatie is anders; de officier van justitie kijkt onder meer naar hoe hard je reed, waar (binnen of buiten de bebouwde kom) en of het vaker is gebeurd.

Twee sporen: de strafzaak én het CBR

Dit is het belangrijkste dat je uit dit artikel moet onthouden: de straf van de officier van justitie of de rechter en de procedure bij het CBR zijn twee aparte trajecten. Ze staan los van elkaar en je kunt met allebei tegelijk te maken krijgen.

• Spoor 1, het strafrecht: de officier van justitie of de rechter beslist over je straf. Dat kan een geldboete zijn, een rijontzegging of allebei.
• Spoor 2, het bestuursrecht (CBR): de politie doet een melding bij het CBR als er twijfel is over je rijgeschiktheid. Het CBR kan je een cursus opleggen (EMA of LEMA), een onderzoek starten, of je rijbewijs schorsen of ongeldig verklaren.

Concreet voorbeeld: je krijgt van de rechter een rijontzegging van 4 maanden. Die zit je uit. Maar als het CBR intussen je rijbewijs ongeldig heeft verklaard, mag je daarna alsnog niet rijden totdat je het CBR-traject hebt afgerond. De kosten van een EMA-cursus of een onderzoek betaal je bovendien zelf, en die lopen in de honderden euro's.

Reageer daarom altijd op brieven van het CBR, ook als je strafzaak nog loopt. Niet meewerken betekent in de praktijk: rijbewijs ongeldig.

Mag ik in het buitenland rijden als mijn rijbewijs is ingevorderd?

Nee. Zonder geldig rijbewijs op zak mag je nergens rijden, ook niet in het buitenland. Je rijbewijs ligt immers bij justitie. Rijd je toch, dan pleeg je een strafbaar feit.

Deze vraag horen wij vaak van internationale werknemers: "Mijn Nederlandse rijbewijs is ingevorderd, mag ik in Polen of Duitsland nog rijden?" Het antwoord blijft nee. Je hebt geen document, en rijden zonder geldig rijbewijs is ook daar strafbaar.

Iets anders ligt het bij een rijontzegging als je een buitenlands rijbewijs hebt. Een Nederlandse rijontzegging geldt in principe alleen op Nederlands grondgebied. Heb je bijvoorbeeld een Pools rijbewijs en legt de Nederlandse rechter je een rijontzegging op, dan mag je in Nederland niet rijden, maar buiten Nederland mogelijk wel [VERIFY: laat dit per situatie juridisch toetsen, uitkomst hangt af van de zaak]. Dit luistert nauw. Twijfel je, vraag het na voordat je instapt. Een tweede overtreding maakt je situatie vele malen slechter.

Verzoekschrift en klaagschrift: zo maak je bezwaar

Heb je je rijbewijs dringend nodig, bijvoorbeeld voor je werk? Dan kun je twee dingen doen.

Stap 1: verzoekschrift aan de officier van justitie. Binnen de eerste 10 dagen kun je de officier van justitie schriftelijk vragen om je rijbewijs terug te geven. Leg uit waarom je niet zonder kunt en stuur bewijs mee: een werkgeversverklaring, je werkrooster, bewijs dat er geen openbaar vervoer naar je werkplek gaat. Argumenten zonder bewijsstukken maken weinig kans.

Stap 2: klaagschrift bij de rechtbank. Houdt de officier van justitie je rijbewijs in en ben je het daar niet mee eens? Dan kun je een klaagschrift indienen bij de rechtbank van het arrondissement waar de overtreding is begaan. De raadkamer van de rechtbank behandelt je klaagschrift op een zitting en beslist of je je rijbewijs (eerder) terugkrijgt. Let op: een klaagschrift kun je in principe maar één keer indienen. Je hebt dus één kans om het goed te doen.

Kansrijke argumenten zijn bijvoorbeeld: je hebt je rijbewijs echt nodig voor je werk, het was je eerste overtreding, of de verwachte straf is korter dan de periode dat de officier van justitie je rijbewijs wil houden. De rechter weegt jouw belang af tegen de verkeersveiligheid.

Kun je dit zelf, zonder advocaat? Het mag. Maar omdat je maar één klaagschrift kunt indienen, is juridische hulp bij het opstellen vaak het verschil tussen wel of geen rijbewijs de komende maanden.

Werk je in Nederland en is je rijbewijs ingevorderd? Wij helpen je met het verzoekschrift, het klaagschrift en het CBR-traject. In het Nederlands en Engels. Plan een consult.

• Beslissing van de officier van justitie: binnen 10 dagen na de invordering. Hier betaal je niets voor. Beslist de officier van justitie niet op tijd, dan krijg je je rijbewijs terug.
• Verzoekschrift aan de officier van justitie: dien dit zo snel mogelijk in, binnen de eerste 10 dagen. Zelf indienen is gratis; schakel je een advocaat in, dan betaal je alleen de advocaatkosten.
• Klaagschrift bij de rechtbank: mogelijk na de beslissing tot inhouding, en je kunt het maar één keer indienen. Je betaalt geen griffierecht. De rechtbank plant de zitting meestal binnen 2 tot 4 weken.
• Zitting of strafbeschikking bij alcohol: binnen 6 maanden na de invordering. Duurt het langer, dan krijg je je rijbewijs terug. De boete hangt af van je promillage.
• Zitting bij een snelheidsovertreding: binnen 4 maanden na de invordering. Richtlijn voor de inhouding: 2 maanden bij 50 tot 69 km/u te hard, 4 maanden bij 70 tot 99 km/u te hard, plus 2 maanden extra per eerdere snelheidsovertreding (boven 30 km/u) in de afgelopen 2 jaar.
• LEMA-cursus (CBR): €857 in 2026, eigen kosten. Betaal je niet of volg je de cursus niet, dan verklaart het CBR je rijbewijs ongeldig.
• EMA-cursus (CBR): €1.197 in 2026, eigen kosten. Voor het cursusbedrag kun je bij het CBR een betalingsregeling aanvragen.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt het voordat ik mijn rijbewijs terugkrijg?

De officier van justitie beslist binnen 10 dagen na de invordering. Krijg je het terug, dan komt het per post. Wordt het ingehouden, dan duurt het tot de zitting of strafbeschikking, met een maximum van 6 maanden na de invordering (bij snelheidszaken korter). De uiteindelijke rijontzegging kan langer duren; de tijd dat je rijbewijs al weg was, telt daarin mee.

Hoe lang duurt het voordat ik mijn rijbewijs terugkrijg?

Nee. Je mag geen enkel motorvoertuig besturen, ook geen bromfiets of trekker, en ook niet als je het voertuig voor je werk nodig hebt. Rijden zonder geldig rijbewijs is een strafbaar feit en verslechtert je zaak aanzienlijk.

Wat als ik mijn rijbewijs nodig heb voor mijn werk?

Dien zo snel mogelijk een verzoekschrift in bij de officier van justitie, met bewijsstukken zoals een werkgeversverklaring. Wordt dat afgewezen, dan kun je eenmalig een klaagschrift indienen bij de rechtbank. "Ik heb mijn rijbewijs nodig voor mijn werk" is het meest gebruikte argument, dus onderbouwing met bewijs maakt het verschil.

Telt een buitenlands rijbewijs? Mag ik daarmee rijden na een Nederlandse rijontzegging?

Een Nederlandse rijontzegging geldt in principe alleen in Nederland. Met een buitenlands rijbewijs mag je tijdens een Nederlandse rijontzegging niet in Nederland rijden. Of je buiten Nederland mag rijden, hangt af van je situatie; laat dit altijd eerst juridisch controleren

Ik heb na 10 dagen nog niets gehoord. Krijg ik mijn rijbewijs nu automatisch terug?

Niet automatisch. De officier van justitie moet binnen 10 dagen beslissen, maar de brief mag later aankomen. Heb je na ongeveer twee weken nog niets ontvangen, neem dan contact op met het Parket CVOM. Blijkt dat er geen tijdige beslissing is genomen, dan moet je je rijbewijs terugkrijgen.

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Elke zaak is anders. Wil je weten wat de beste stap is in jouw situatie? Plan een consult. Wij helpen in het Nederlands en Engels.