Prawo pracy w Holandii

Praktyczny przewodnik dla polskich pracowników

Pracujesz w Holandii i nie masz pewności, czy Twoje prawa są respektowane? Nie jesteś sam. Tysiące polskich pracowników codziennie zmaga się z niejasnymi umowami, zaniżonym wynagrodzeniem czy problemami z agencjami pracy tymczasowej. Holenderskie prawo pracy daje Ci szeroką ochronę — ale tylko wtedy, gdy wiesz, jak z niej korzystać.

W Harmonia Consult specjalizuję się w pomocy prawnej dla Polaków w Holandii. Poniżej znajdziesz najważniejsze informacje o Twoich prawach pracowniczych — i dowiesz się, kiedy warto się ze mną skontaktować.

Umowa o pracę — więcej niż formalność

Holenderska umowa o pracę (arbeidsovereenkomst) nie musi być zawarta na piśmie, by chroniła Twoje prawa. Jeśli faktycznie wykonujesz pracę, otrzymujesz wynagrodzenie i podlegasz poleceniom pracodawcy — stosunek pracy istnieje, niezależnie od tego, jak pracodawca nazywa waszą współpracę.

To oznacza, że nawet osoby pracujące jako "samozatrudnieni" (zzp) mogą w rzeczywistości być pracownikami ze wszystkimi wynikającymi z tego prawami — w tym prawem do odprawy i zasiłku dla bezrobotnych.

Zasada łańcuchowa — automatyczna ochrona

Holenderskie prawo chroni pracowników przed wieloletnim "utrzymywaniem" na umowach terminowych. Po zawarciu maksymalnie trzech kolejnych umów na czas określony lub po upływie łącznego okresu 36 miesięcy zatrudnienia, kolejna umowa automatycznie przekształca się w umowę na czas nieokreślony. Nie ma znaczenia, co napisze pracodawca — prawo działa samo.

Praca tymczasowa — Twoje prawa w systemie fazowym

Jeśli pracujesz przez agencję pracy tymczasowej (uitzendbureau), Twoja ochrona rośnie wraz ze stażem pracy:

Faza A (pierwsze 52 tygodnie) — najsłabsza ochrona, umowa może skończyć się wraz z przydziałem
Faza B (kolejne 3 lata) — umowy terminowe, ale większa stabilność
Faza C — umowa na czas nieokreślony z pełną ochroną

Prawo do równego wynagrodzenia (inlenersbeloning)

Od 2015 roku pracownik tymczasowy musi otrzymywać takie samo wynagrodzenie jak porównywalni pracownicy zatrudnieni bezpośrednio u pracodawcy użytkownika. Dotyczy to stawki godzinowej, dodatków za nadgodziny, zwrotu kosztów podróży i okresowych podwyżek.

W praktyce agencje często zaniżają wynagrodzenie. Różnica może wynosić setki euro miesięcznie — a po kilku latach pracy daje to znaczące kwoty do odzyskania.

Wynagrodzenie — gdy pracodawca nie płaci na czas

Holenderskie prawo traktuje obowiązek terminowej wypłaty bardzo poważnie. Przy opóźnieniu przysługuje Ci:

Odsetki ustawowe od niewypłaconej kwoty
Wettelijke verhoging — ustawowe podwyższenie nawet do 50% zaległej kwoty

Sądy holenderskie regularnie zasądzają pełne 50% podwyższenia, szczególnie gdy pracodawca świadomie opóźnia wypłatę. To oznacza, że przy zaległości 2000 € możesz odzyskać nawet 3000 € plus odsetki.

Vakantiegeld — nie zapomnij o dodatku urlopowym

Dodatek urlopowy wynosi 8% rocznego wynagrodzenia brutto i jest wypłacany raz w roku (najczęściej w maju). Przy zakończeniu umowy musi zostać rozliczony. Wielu pracodawców "zapomina" o tej wypłacie — sprawdź, czy otrzymałeś pełną należność.

Choroba — jedna z najsilniejszych ochrony w Europie

Pracodawca jest zobowiązany do wypłaty wynagrodzenia przez okres do 104 tygodni (2 lat) niezdolności do pracy. W pierwszym roku co najmniej 70% wynagrodzenia (często 100% według układów zbiorowych), w drugim roku 70%.

Kluczowe zasady:

O Twojej zdolności do pracy decyduje lekarz zakładowy (arboarts), nie pracodawca
Obowiązuje zakaz wypowiedzenia umowy w okresie choroby (z wyjątkami)
Pracodawca nie może wstrzymać wynagrodzenia bez konkretnej podstawy prawnej

Zakończenie umowy — poznaj swoje odszkodowania

Przy zakończeniu stosunku pracy możesz mieć prawo do kilku rodzajów odszkodowań jednocześnie:

Transitievergoeding (odprawa ustawowa)

Przysługuje od pierwszego dnia pracy. Wysokość: 1/3 miesięcznego wynagrodzenia za każdy rok pracy. Maksymalnie 94.000 € (w 2024 r.).

Billijke vergoeding (dodatkowe odszkodowanie)

Gdy pracodawca poważnie naruszył prawo — np. stworzył toksyczne środowisko pracy, bezpodstawnie zwolnił dyscyplinarnie, dyskryminował — sąd może przyznać dodatkowe odszkodowanie sięgające dziesiątek tysięcy euro.

VSO — nie podpisuj bez konsultacji!

Vaststellingsovereenkomst (VSO) to umowa o rozwiązaniu stosunku pracy za porozumieniem stron. Pracodawcy często przedstawiają ją jako "najlepsze rozwiązanie" i wywierają presję na szybkie podpisanie.

Prawda jest taka, że pierwsza propozycja VSO to punkt wyjścia do negocjacji — nie oferta ostateczna.

Co można wynegocjować:

Wyższą odprawę (często 1,5 do 2-krotność ustawowej)
Dłuższy okres zwolnienia z pracy z zachowaniem wynagrodzenia
Pokrycie kosztów prawnych
Pozytywne referencje o określonej treści

Kluczowe terminy — nie przegap!

Holenderskie prawo pracy przewiduje ścisłe terminy. Po ich upływie tracisz prawa bezpowrotnie:

Odstąpienie od podpisanej VSO: 14-21 dni

Aanzegvergoeding (brak powiadomienia): 2 miesiące

Zaskarżenie zwolnienia dyscyplinarnego: 2 miesiące

Transitievergoeding (odprawa): 3 miesiące

Odwołanie od decyzji UWV: 6 tygodni

Zaległe wynagrodzenie: 5 lat

Kiedy skontaktować się z Harmonia Consult?

Pomoc prawna jest szczególnie ważna, gdy:

Otrzymałeś propozycję VSO — ocenię warunki i wynegocjuję lepsze
Grozi Ci wypowiedzenie lub zostałeś zwolniony — sprawdzę, czy masz podstawy do roszczeń
Pracodawca wstrzymał lub zaniża wynagrodzenie — przeanalizuję loonstrookjes
Pracujesz przez agencję i masz wątpliwości co do warunków — sprawdzę zgodność z CAO
Masz problemy podczas choroby — pracodawca narusza Twoje prawa
Miałeś wypadek przy pracy — pomogę uzyskać odszkodowanie
Otrzymałeś niekorzystną decyzję UWV — przygotuję odwołanie

Im wcześniej skontaktujesz się ze specjalistą, tym więcej opcji będziesz mieć do dyspozycji.

Każda sprawa jest inna — ale jedno jest pewne: różnica między tym, co proponuje pracodawca, a tym, co możesz faktycznie uzyskać, sięga często tysięcy, a czasem dziesiątek tysięcy euro.

Oferuję konsultacje w języku polskim i kompleksową pomoc w sprawach z zakresu holenderskiego prawa pracy.

Skontaktuj się z Harmonia Consult

Pierwsza konsultacja pozwoli ocenić Twoją sytuację i wskazać najlepsze rozwiązanie.

Nie czekaj — im szybciej zareagujesz, tym więcej możesz zyskać.