Mobbing w Pracy w Holandii – Prawa, Procedury, Odszkodowanie

Mobbing w pracy – zastraszanie, wykluczanie, nękanie – dotyka pracowników niezależnie od narodowości i branży. W Holandii problem jest poważnie traktowany przez prawo: pracodawca ma ustawowy obowiązek zapewnić bezpieczne środowisko pracy wolne od wszelkich form mobbingu i dyskryminacji.

Jeśli jesteś ofiarą mobbingu w holenderskim miejscu pracy, masz konkretne prawa i dostęp do kilku ścieżek, by się bronić. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest mobbing w świetle holenderskiego prawa, jak go zgłosić i na co możesz liczyć.

 

 

 

 

 

 

 

 

Spis treści

Jak holenderskie prawo Jak holenderskie prawo definiuje mobbing?

W Holandii mobbing nie jest jednym pojęciem prawnym – zamiast tego prawo wyróżnia kilka form niepożądanego zachowania w miejscu pracy, objętych pojęciem psychosociale arbeidsbelasting (PSA), czyli psychospołecznego obciążenia pracą.

PSA obejmuje:

  • Pesten (nękanie/mobbing): Systematyczne, powtarzające się zachowanie jednej lub więcej osób, które uderza w godność, dobre imię lub integralność innej osoby. Może mieć formę słowną, fizyczną lub cyfrową (cyberpesten).
  • Discriminatie (dyskryminacja): Nieuzasadnione nierówne traktowanie ze względu na płeć, wiek, narodowość, religię, orientację seksualną lub niepełnosprawność.
  • Seksuele intimidatie (molestowanie seksualne): Niechciane komentarze, gesty lub kontakt seksualny.
  • Agressie en geweld (agresja i przemoc): Groźby, obelgi, przemoc fizyczna.
  • Werkdruk (przeciążenie pracą): Systematyczne przeciążenie lub niepewność zatrudnienia jako forma prześladowania.

Podstawą prawną jest Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) (Ustawa o warunkach pracy), a konkretnie art. 1 i 3, które zobowiązują pracodawcę do ochrony pracowników przed PSA.

Obowiązki pracodawcy wobec mobbingu

Holenderski pracodawca ma prawny obowiązek aktywnego przeciwdziałania mobbingowi. Oznacza to:

1. Polityka antymobbingowa

Każdy pracodawca powinien posiadać beleid ongewenst gedrag (politykę dotyczącą niepożądanego zachowania), która: - Jasno definiuje, co jest niedopuszczalne - Określa ścieżkę zgłaszania incydentów - Wyznacza osobę zaufania (vertrouwenspersoon)

Pracodawcy zatrudniający powyżej 50 pracowników są zobowiązani do posiadania formalnej polityki PSA i regularnego przeprowadzania RI&E (ocena ryzyk, w tym PSA).

2. Vertrouwenspersoon (osoba zaufania)

W większości holenderskich firm zatrudniających powyżej 50 osób jest vertrouwenspersoon – wewnętrzna lub zewnętrzna osoba, do której możesz zgłosić sprawę mobbingu w zaufaniu. Vertrouwenspersoon: - Jest zobowiązana do zachowania poufności - Może pomóc w mediacji lub formalnym zgłoszeniu - Nie ma uprawnień do nakładania sankcji na sprawcę

3. Sankcje wobec sprawcy

Jeśli pracodawca nie zareaguje na potwierdzony przypadek mobbingu, może ponosić odpowiedzialność prawną za naruszenie Arbowet. Sankcje obejmują: - Grzywnę od Inspectie SZW - Odpowiedzialność cywilną za szkody poniesione przez pracownika

Co możesz zrobić, jeśli jesteś ofiarą mobbingu?

Krok 1: Dokumentuj wszystko

Zacznij zbierać dowody: zapisuj daty, godziny, treść rozmów, imiona świadków. Zachowaj e-maile, wiadomości, zrzuty ekranu. Im bardziej szczegółowa dokumentacja, tym silniejsza Twoja pozycja.

Krok 2: Zgłoś vertrouwenspersoon

Skontaktuj się z osobą zaufania w Twojej firmie. Jeśli firma jej nie ma, możesz zgłosić się do zewnętrznego vertrouwenspersoon (wiele firm pośredniczy w dostępie do takich usług) lub do FNV/CNV (związki zawodowe).

Krok 3: Złóż formalne zgłoszenie do pracodawcy (HR)

Jeśli rozmowa z vertrouwenspersoon nie przyniosła efektu, złóż formalne pisemne zgłoszenie do HR. W piśmie opisz konkretne zdarzenia, daty i osoby. Zachowaj kopię. Pracodawca ma obowiązek podjąć dochodzenie.

Krok 4: Zgłoś do Inspectie SZW

Jeśli pracodawca nie reaguje, możesz złożyć zawiadomienie do Inspectie SZW (Inspekcja Pracy). Możesz to zrobić anonimowo przez: inspectiecontrole.nl. Inspectie SZW może przeprowadzić kontrolę i nałożyć grzywnę na pracodawcę.

Krok 5: Skieruj sprawę do sądu

Jeśli szkody są poważne (utrata zdrowia, utrata pracy, straty finansowe), możesz dochodzić odszkodowania przed sądem pracy (kantonrechter). Podstawą roszczenia jest art. 7:658 BW (obowiązek pracodawcy zapewnienia bezpiecznych warunków pracy) lub art. 6:162 BW (czyn niedozwolony).

Mobbing a zwolnienie z pracy

Zakaz zwolnienia w odwecie

Pracodawca nie może zwolnić pracownika w odwecie za zgłoszenie mobbingu. Takie zwolnienie jest nieważne i może prowadzić do przywrócenia do pracy lub odszkodowania.

Co jeśli mobbing doprowadził do choroby?

Jeśli mobbing doprowadził do wypalenia zawodowego, depresji lub innych schorzeń i jesteś na zwolnieniu lekarskim, masz pełną ochronę: - Zakaz zwolnienia przez 104 tygodnie choroby - Prawo do chorobowego (min. 70% wynagrodzenia, w wielu przypadkach 90-100%)

Więcej o prawach w chorobie: Chorobowe w Holandii 2026 – Ile Wynosi, Ile Trwa

Co jeśli chcesz odejść z powodu mobbingu?

Jeśli warunki pracy stają się nie do zniesienia i zmuszają Cię do odejścia, holenderskie prawo uznaje to za tzw. ernstig verwijtbaar handelen (rażące zawinione zachowanie pracodawcy). W takiej sytuacji możesz: - Rozwiązać umowę i dochodzić odszkodowania zamiast odprawy - Złożyć pozew do sądu o stwierdzenie, że pracodawca naruszył swoje obowiązki

Mobbing a dyskryminacja ze względu na narodowość

Wielu Polaków pracujących w Holandii doświadcza nie tylko mobbingu, ale też dyskryminacji na tle narodowości. Jest to zabronione na mocy:

  • Wet gelijke behandeling op grond van ras en nationaliteit (Ustawa o równym traktowaniu ze względu na rasę i narodowość)
  • Art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu UE (zakaz dyskryminacji ze względu na obywatelstwo)

Jeśli jesteś traktowany gorzej niż holenderscy współpracownicy z powodu Twojego pochodzenia, możesz:

1. Zgłosić sprawę do College voor de Rechten van de Mens (Holenderski Instytut Praw Człowieka – mensenrechten.nl). Jest bezpłatne i anonimowe, nie wymaga adwokata. 2. Złożyć sprawę do kantonrechter.

Mobbing a warunki rozwiązania umowy

Jeśli mobbing zakończył się Twoim odejściem lub zwolnieniem, nie pozbawiło Cię to prawa do: - Odprawy (transitievergoeding) – jeśli pracodawca zainicjował rozwiązanie umowy - Odszkodowania za rażące naruszenie obowiązków pracodawcy (billijke vergoeding) – sąd może zasądzić dodatkowe odszkodowanie ponad odprawę, jeśli stwierdzi winę pracodawcy

Więcej o odprawie: Odprawa w Holandii 2026: Ile wynosi? Komu przysługuje?

Pomoc zewnętrzna – gdzie się zgłosić?

InstytucjaRolaKontaktVertrouwenspersoonWewnętrzna osoba zaufania w firmieVia HR pracodawcyFNV / CNVZwiązki zawodowe, pomoc prawna dla członkówfnv.nl / cnv.nlInspectie SZWInspekcja pracy, przyjmuje anonimowe skargiinspectiecontrole.nlCollege voor de Rechten van de MensSkargi na dyskryminacjęmensenrechten.nlKantonrechterSąd pracy – roszczenia odszkodowawczeVia rechtbank w Twoim rejonieHarmonia ConsultPolska pomoc prawna w Holandiiharmoniaconsult.nl

Najczęstsze pytania (FAQ)

Co to jest mobbing w holenderskim prawie pracy?

W Holandii mobbing (pesten) to systematyczne, powtarzające się zachowanie, które uderza w godność, dobre imię lub integralność pracownika. Jest objęty szerokim pojęciem psychosociale arbeidsbelasting (PSA) regulowanym przez Arbowet.

Co ma obowiązek zrobić pracodawca przy mobbingu?

Pracodawca musi posiadać politykę antymobbingową, wyznaczyć vertrouwenspersoon (osoba zaufania), zbadać każde formalne zgłoszenie i podjąć działania wobec sprawcy. Brak reakcji naraża pracodawcę na grzywnę od Inspectie SZW i odpowiedzialność cywilną.

Czy mogę zostać zwolniony za zgłoszenie mobbingu?

Nie. Zwolnienie w odwecie za zgłoszenie mobbingu jest zabronione i nieważne. Możesz dochodzić przywrócenia do pracy lub odszkodowania.

Jak anonimowo zgłosić mobbing pracodawcy do inspekcji pracy?

Przez stronę inspectiecontrole.nl możesz złożyć anonimowe zawiadomienie do Inspectie SZW (Inspekcja Pracy). Nie musisz podawać swoich danych.

Czy mogę dostać odszkodowanie za mobbing w Holandii?

Tak. Jeśli mobbing spowodował u Ciebie szkodę (choroba, utrata pracy, straty finansowe), możesz dochodzić odszkodowania na drodze cywilnej (art. 7:658 lub 6:162 BW). Sąd może zasądzić zarówno odprawę, jak i dodatkowe odszkodowanie (billijke vergoeding) za rażące zawinione zachowanie pracodawcy.

Czy dyskryminacja ze względu na polskie pochodzenie jest mobbingiem?

Dyskryminacja ze względu na narodowość jest odrębnym naruszeniem prawa (Wet gelijke behandeling), ale może się nakładać z mobbingiem. Możesz ją zgłosić do College voor de Rechten van de Mens lub złożyć pozew do sądu pracy.

Potrzebujesz pomocy?

Doświadczasz mobbingu lub dyskryminacji w holenderskim miejscu pracy i nie wiesz, od czego zacząć? Skontaktuj się z nami i umów się na bezpłatną konsultację.

Pomagamy Polakom w Holandii w sprawach pracowniczych, w tym w mobbingu, dyskryminacji i nieprawidłowym zwolnieniu. Dowiedz się więcej o naszych usługach: prawo pracy w Holandii.

Źródła

  • Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet), art. 1 i 3 – wetten.overheid.nl
  • Art. 7:658 Burgerlijk Wetboek – zorgplicht werkgever
  • Art. 6:162 Burgerlijk Wetboek – onrechtmatige daad
  • Wet gelijke behandeling op grond van ras en nationaliteit
  • College voor de Rechten van de Mens – mensenrechten.nl
  • Inspectie SZW – beleid pesten en ongewenst gedrag, inspectiecontrole.nl
  • FNV – pesten op het werk, fnv.nl

Artykuł zaktualizowany w marcu 2026 roku. Informacje opierają się na aktualnym holenderskim prawie pracy i Arbowet.